# Bedensel Engellilerin Hakları Ve İlgili Kurumlar: Hukuksal Haklar Ve Destekleyici Hizmetler

- Bağlantı: https://www.emoteknoloji.com/bedensel-engellilerin-haklari-ve-ilgili
- Yayımlanma: 2023-07-08T22:42:30+03:00
- Yazar: Gül Kılıçkaya

Bedensel engellilerin hakları dünya genelinde çeşitli uluslararası ve ulusal yasalarla
korunmaktadır. İşte bedensel engellilerin haklarına ilişkin ana hatlarıyla bazı 
önemli belgeler ve ilgili kurumlar:

#### Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi (UNCRPD):

2006 yılında kabul edilen ve 2008 yılında yürürlüğe giren bu sözleşme, bedensel 
ve zihinsel engelli bireylerin hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlamaktadır. Sözleşme,
engelli bireylere eşit katılım, erişilebilirlik, özgünlük ve bağımsızlık hakkı gibi
konuları kapsar.

#### Engelli Haklarına İlişkin Yasa ve Düzenlemeler:

Birçok ülke, bedensel engellilerin haklarını korumak için ulusal yasalar ve düzenlemeler
çıkarmıştır. Bu yasalar, engellilere eğitim, sağlık hizmetleri, istihdam, erişilebilirlik,
ulaşım gibi alanlarda eşit fırsatlardan yararlanma hakkı sağlamaktadır.

#### Engelli Hakları Komisyonları ve Kuruluşlar:

Birçok ülkede, engelli haklarına ilişkin politika ve hukuki çerçeveyi oluşturmaya,
bilinirlik ve farkındalık yaratmaya, engellilerin haklarını korumaya yönelik komisyonlar
ve kuruluşlar bulunmaktadır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’nde Amerikan Engelliler
Bakım Ofisi (Office for Disability Rights), Birleşik Krallık’ta Engelli Hakları 
Komisyonu (Equality and Human Rights Commission) gibi.

#### Dernekler ve Sivil Toplum Kuruluşları:

Engellilerin haklarını savunmak, farkındalık yaratmak ve destek sağlamak amacıyla
kurulan dernekler ve sivil toplum kuruluşları mevcuttur. Bu kuruluşlar, engellilerin
sosyal, sağlık, eğitim ve [istihdam](https://www.emoteknoloji.com/bedensel-engelli-urunleri)
gibi alanlarda eşitlik ve adalet için çalışmaktadır.

Bedensel engelliler için haklar ve ilgili kurumlar ülkelere göre farklılık gösterebilir.
Bu nedenle, ilgili ülkenin ulusal yasalarını, düzenlemelerini ve yerel kurumlarını
araştırmak önemlidir. Aynı zamanda, bedensel engellilerin haklarını korumak ve destek
sağlamak için bu kurumlarla iletişime geçmek ve yardım almak da önemlidir.

###### Bedensel engellilerin haklarına ilişkin uluslararası ve ulusal düzeyde çeşitli yasal belgeler ve kurumlar

Bedensel engellilerin hakları, engel durumu nedeniyle engelsiz bireyler gibi eşit
haklara erişiminin sağlanması için engellilere verilen pozitif ayrıcalık sağlayan
haklara verilen genel addır.

Bedensel engellilerin haklarına ilişkin uluslararası ve ulusal düzeyde çeşitli yasal
belgeler ve kurumlar bulunmaktadır. Örneğin;

– Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, 2006 yılında kabul edilen ve Türkiye’nin
de taraf olduğu bir uluslararası sözleşmedir. Bu sözleşme, engellilerin insan haklarına
saygı duyulmasını, ayrımcılığa uğramadan topluma katılımını ve engellilikle ilgili
konularda karar alma süreçlerine dahil edilmesini amaçlamaktadır.

– Türkiye’de 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 2005 yılında yürürlüğe giren
ve engellilerin eğitim, sağlık, istihdam, sosyal güvenlik, erişilebilirlik, spor
ve kültür gibi alanlarda haklarını düzenleyen bir kanundur. Bu kanun, engellilerin
yaşam kalitesini artırmak, toplumsal farkındalığı yükseltmek ve engellilik politikalarını
belirlemek için çeşitli kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluklarını belirlemektedir.

– Bedensel Engellilerle Dayanışma Derneği (BEDD), 1993 yılında kurulan ve bedensel
engelli bireylere sağlık, eğitim, sosyal etkinlik alanlarında destek sağlamak için
çalışan bir sivil toplum kuruluşudur. BEDD, tekerlekli sandalye, gıda, hijyen ürünleri,
sağlık ve giyim yardımı gibi faaliyetlerin yanı sıra etkinlik ve organizasyonlar
düzenleyerek bedensel engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmayı ve onurlandırmayı
hedeflemektedir.

###### Engelli haklarına ilişkin diğer yasal belgeler şunlardır:

Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, 2006 yılında kabul edilen ve Türkiye’nin
de taraf olduğu bir uluslararası sözleşmedir. Bu sözleşme, engellilerin insan haklarına
saygı duyulmasını, ayrımcılığa uğramadan topluma katılımını ve engellilikle ilgili
konularda karar alma süreçlerine dahil edilmesini amaçlamaktadır.

Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, 2009 yılında kabul edilen ve Türkiye’nin
de taraf olduğu bir Avrupa Konseyi sözleşmesidir. Bu sözleşme, engellilerin sosyal,
ekonomik ve [kültürel](https://www.sivilsayfalar.org/engelli/?gclid=Cj0KCQjwkqSlBhDaARIsAFJANkjeEIZglP4jXpez_lCLcjgSxwTNHJBZMMWDaRn0E2Re5XQsO6POJzYaAih9EALw_wcB)
haklarını güvence altına almakta ve engellilik temelli ayrımcılığı önlemeyi hedeflemektedir.

2022 Sayılı Kanun Kapsamındaki Engelli ve Yaşlı Aylıkları, 1983 yılında yürürlüğe
giren ve engelli ve yaşlı bireylere maddi destek sağlayan bir kanundur. Bu kanun,
engelli ve yaşlı bireylerin muhtaçlık durumuna göre belirlenen aylık miktarlarını
düzenlemektedir.

Engelliler İçin Kimlik Kartı, 2005 yılında uygulamaya konulan ve engelli bireylerin
haklarından faydalanmasını kolaylaştıran bir karttır. Bu kart, %40 ve üzeri engel
oranına sahip olan bireylere verilmekte ve engelli bireyin sağlık durumu, engel 
oranı, vergi indirimi oranı gibi bilgileri içermektedir.

Engelli haklarına ilişkin yasal belgelerin uygulanması, ilgili kurum ve kuruluşların
sorumluluğunda ve işbirliği içinde gerçekleştirilmektedir. Örneğin:

2022 Sayılı Kanun Kapsamındaki Engelli ve Yaşlı Aylıkları, Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Vakıfları tarafından yürütülmekte ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
tarafından denetlenmektedir.  Bu kanun kapsamında aylık alan kişilerin muhtaçlık
durumları yılda en az bir kez sosyal inceleme ile değerlendirilmektedir.

Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli
ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından koordine edilmekte ve uygulamanın
izlenmesi için raporlar hazırlanmaktadır. Bu sözleşme kapsamında hak ihlali yaşayan
engelli bireyler, iç hukuk yollarını tüketmek koşuluyla Engelli Hakları Komitesi’ne
bireysel başvuru yapabilirler.

Engelliler İçin Kimlik Kartı, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından
verilmekte ve engelli bireylerin haklarından faydalanmasını kolaylaştırmaktadır.
Bu kart, engelli bireyin sağlık durumu, engel oranı, vergi indirimi oranı gibi bilgileri
içermektedir.
