# Görme Engelli Bireyler İçin Erişilebilirlik: İpuçları Ve Öneriler

- Bağlantı: https://www.emoteknoloji.com/gorme-engelli-bireyler-icin-erisilebilirlik
- Yayımlanma: 2023-07-06T13:20:24+03:00
- Yazar: Gül Kılıçkaya

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik sağlamak önemlidir. İşte, erişilebilirlik
için bazı ipuçları ve öneriler:

#### Dokunsal İşaretler ve Kontrastlılık:

Görme engelli kullanıcıların, elleriyle nesneleri veya yüzeylerin dokunsal işaretlerini
hissedebilmeleri önemlidir. Ayrıca, yüksek kontrastlı renklerin kullanılması okunabilirliği
ve fark edilebilirliği artırır.

Dokunsal işaretler ve kontrastlılık, görme engelli bireyler için erişilebilirliği
artıran iki önemli unsurdur.

Dokunsal işaretler: Dokunsal işaretler, deri temasıyla veya parmaklarla dokunma 
ile edilen duyuyu ifade eder. Örneğin, bir nesneye dokunarak tanımak, yüzeyin yapısını(
yumuşak sert, düz, engebeli) tanımak veya kaç parmakla dokunulduğunu belirlemek 
dokunsal algının örneklerindendir¹. Dokunsal işaretler, görme engelli bireylerin
çevrelerindeki nesneleri, yönleri, mesafeleri ve uyarıları algılamalarına yardımcı
olur. Örneğin, kaldırım kenarlarında veya merdiven basamaklarında bulunan kabartmalı
yüzeyler, görme engelli bireylerin bastonları veya ayaklarıyla dokunarak fark edebilecekleri
dokunsal işaretlerdir.

Kontrastlılık: Kontrastlılık, bir nesnenin veya yüzeyin arka plana göre ne kadar
farklı göründüğünü ifade eder. Kontrastlılık ne kadar yüksekse, nesne veya yüzey
o kadar belirgin ve ayırt edilebilir olur. Kontrastlılık, görme engelli bireylerin
kalan görme yetilerini kullanarak çevrelerindeki nesneleri, yazıları veya renkleri
daha kolay fark etmelerine yardımcı olur. Örneğin, siyah zemin üzerine beyaz yazılmış
bir metin, beyaz zemin üzerine siyah yazılmış bir metinden daha yüksek kontrastlılığa
sahiptir ve daha kolay okunabilir.

#### Sesli Desteğin Sağlanması:

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik alanında sesli talimatlar, navigasyon
yönergeleri veya işaretlerle görme engelli bireylere yardımcı olun. Özellikle açık
hava alanlarında yol tarifi, otobüs durakları ve diğer önemli noktalar için sesli
yönlendirmeler yararlıdır.

#### Dokunma Haritaları ve Kabartma Yazılar:

Kabartma haritalar ve kabartma yazılar, görme engelli kullanıcıların navigasyon 
yapmasını kolaylaştırır. Örneğin, bir binadaki yerleri işaretlemek için kabartma
haritalar kullanılabilir.

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik alanında dokunma haritaları ve kabartma
yazılar, görme engelli bireyler için coğrafya bilgisini artıran iki önemli unsurdur.

Dokunma haritaları: Dokunma haritaları, arazi yüzeyinin 3 boyutlu olarak kabartıldığı
ve dokunarak algılanabilecek şekilde tasarlanmış haritalardır. Dokunma haritaları,
görme engelli bireylerin yeryüzü şekillerini, yönleri, mesafeleri ve sınırları tanımalarına
yardımcı olur. Dokunma haritaları, LiDAR gibi uzaktan algılama yöntemleriyle elde
edilen yükseklik verilerinden üretilebilir. Dokunma haritaları, Türkiye’nin bölgeleri,
illeri ve ilçeleri gibi farklı ölçeklerde hazırlanabilir.

Kabartma yazılar: Kabartma yazılar, Braille alfabesi gibi dokunarak okunabilen yazılardır.
Kabartma yazılar, görme engelli bireylerin dokunma haritalarındaki bilgileri okuyabilmelerine
ve anlayabilmelerine yardımcı olur. Kabartma yazılar, dokunma haritalarının üzerine
veya kenarlarına yerleştirilebilir. Kabartma yazılar, kıtaların, ülkelerin, şehirlerin
veya bölgelerin isimleri gibi coğrafi bilgileri içerebilir.

#### İyi Aydınlatma:

İyi aydınlatılmış yerler, görme engelli bireylerin çevrelerini daha iyi fark etmelerini
sağlar. Aydınlatma düzgün bir şekilde yerleştirilmeli ve yeterli miktarda ışık sağlamalıdır.

#### İnternet Erişilebilirliği:

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik alanında internet erişebilirliliği büyük
önem arz etmektedir.

Web sitelerinin ve mobil uygulamaların, ekran okuyucu teknolojileriyle [uyumlu](https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=QfwDadBdNFoYm5KcNfhZ4Q&no=Kf7FP9tyJZjacSpNoW_XcQ)
olması ve kolay erişilebilirlik özellikleri sunması önemlidir. Bu, üzerinde gezinti
yaparken veya metinleri okurken görme engelli kullanıcılara yardımcı olur.

#### İnsan Yardımcıları ve Eğitim:

Görme engelli bireylere uygun eğitim ve yetişmiş insan yardımcıları sunmak, günlük
yaşamlarını kolaylaştırır. Kendi ihtiyaçlarına ve tercihlerine göre uyumlu bir yardımcı
seçmeleri önemlidir.

#### Bilgilendirici İşaretler:

Tabelalar, işaretler ve etiketler, metinleri okuyabilen veya dokunabilen görme engelli
bireylere bilgi sağlar. Yön tabelaları, acil çıkış işaretleri ve diğer önemli bilgilerin
eksiksiz ve anlaşılır bir şekilde sunulması gerekmektedir.

#### İletişim ve Duyarlılık:

Görme engelli bireylerle iletişimde, yavaş ve net bir şekilde konuşmak önemlidir.
Yardıma ihtiyaç duyduklarında anlayışlı ve yardımsever bir tutum sergilemek de önemlidir.

Bu ipuçları ve öneriler, görme engelli bireyler için erişilebilirliği artırmak amacıyla
düşünülmüştür. Özellikle her bireyin ihtiyaçları farklı olduğundan, bireysel gereksinimlere
odaklanarak daha iyi bir erişilebilirlik sağlamak önemlidir. Görme engelli bireyin
deneyimlerini ve geri bildirimlerini dikkate alarak daha doğru çözümler bulunabilir.

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik, binaların, açık alanların, ulaşım ve
bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin, görme engelli bireyler
tarafından güvenli ve bağımsız olarak ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasıdır².
Erişilebilirlik, görme engelli bireylerin toplumsal hayata aktif katılımını sağlar
ve yaşam kalitelerini artırır⁵.

###### Görme engelli bireyler için erişilebilirlik sağlamak için ipuçları ve öneriler şunlardır:

##### Erişilebilirlik standartlarına uygun olun:

Görme engelli bireyler için erişilebilirlik  sağlanması yasal olarak zorunludur.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılı çevrede engellilerin
erişebilirliğinin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma
ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanmalıdır.
Erişilebilirlik standartlarına uygun olmayan uygulamalar şikayet edilebilir.

##### Sesli yönlendirme teknolojisi kullanın:

Görme engelli bireyler için erişebilirlik  sesli yönlendirme teknolojisi, dijital
içeriklere erişimde büyük kolaylık sağlar. Sesli yönlendirme teknolojisi ile donatılan
web siteleri, uygulamalar veya cihazlar, görme engelli bireylerin metinleri sesli
olarak okumasına, menüler arasında gezinmesine, seçim yapmasına ve işlem gerçekleştirmesine
olanak tanır. Örneğin, sigorta sektöründe bazı markaların sesli yönlendirme teknolojisi
ile donatılan dijital kanalları sayesinde, görme engelli kullanıcılar teklif alma,
ürünleri inceleme, müşteri destek ve hasar bildirimi gibi pek çok hizmetten kolaylıkla
faydalanabilmektedir.

##### Ekran okuyucu programlarından yararlanın:

Ekran okuyucu programları, bilgisayar veya telefon ekranındaki metinleri sesli olarak
okuyan yazılımlardır. Görme engelli bireyler ekran okuyucu programları sayesinde
e-posta gönderip alabilir, internet sitelerini ziyaret edebilir, sosyal medya hesaplarını
yönetebilir veya belge oluşturabilir. Windows 10 işletim[ sisteminde](https://www.emoteknoloji.com/gorme-engelli-urunleri)
yerleşik olarak gelen Ekran Okuyucusu veya Cortana gibi programlar bu amaçla kullanılabilir.
