# Stargardt Hastalığı Nedir?

- Bağlantı: https://www.emoteknoloji.com/stargardt-hastaligi-nedir
- Yayımlanma: 2023-05-12T20:02:31+03:00
- Yazar: Gül Kılıçkaya

Stargardt hastalığı, retinanın merkezi görmeden sorumlu bölgesi olan **makulayı**
etkileyen kalıtsal bir retina hastalığıdır. En sık **ABCA4 geninde** meydana gelen
mutasyonlardan kaynaklanır. Bu nedenle hastalık **otoimmün değil, genetik** bir 
göz hastalığıdır.

ABCA4 geninin normal görevi, görme sırasında oluşan bazı atık maddelerin retina 
hücrelerinden uzaklaştırılmasına yardımcı olmaktır. Genin işlevini yerine getirememesi
sonucunda retina hücrelerinde **lipofuscin** adı verilen toksik maddeler birikir.
Bu birikim zamanla makuladaki ışığa duyarlı hücrelere zarar vererek merkezi görmenin
azalmasına neden olur.

Hastalık çoğunlukla çocukluk veya genç erişkinlik döneminde ortaya çıkmakla birlikte,
bazı kişilerde belirtiler daha ileri yaşlarda da başlayabilir. İlerleme hızı kişiden
kişiye farklılık gösterebilir.

# **Stargardt Hastalığının Belirtileri Nelerdir?**

Stargardt hastalığında öncelikle merkezi görme etkilenir. Hastalar çoğunlukla okumakta,
yüzleri tanımakta ve ayrıntıları seçmekte zorlanırlar. Çevresel (yan) görme ise 
uzun süre korunabilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

 * Merkezi görmede bulanıklık veya görme kaybı
 * Küçük yazıları okumada güçlük
 * Yüzleri ayırt etmekte zorlanma
 * Renkleri algılamada azalma
 * Parlak ışığa karşı hassasiyet (fotofobi)
 * Karanlıktan aydınlığa veya aydınlıktan karanlığa geçişte uyum süresinin uzaması
 * Görme keskinliğinde zamanla ilerleyen azalma
 * İleri evrelerde merkezi görme alanında gri veya koyu lekeler (santral skotom)

Belirtilerin şiddeti ve ilerleme hızı her bireyde aynı değildir. Bazı kişiler uzun
yıllar boyunca günlük yaşamlarını sürdürebilecek seviyede görmelerini koruyabilirken,
bazı hastalarda ilerleme daha hızlı olabilir.

# **Stargardt Hastalığının Tedavisi Var mı?**

Günümüzde Stargardt hastalığını tamamen ortadan kaldıran onaylanmış bir tedavi bulunmamaktadır.
Ancak hastalığın etkilerini azaltmaya ve kişinin bağımsız yaşamını desteklemeye 
yönelik birçok yaklaşım uygulanabilmektedir.

Bunlar arasında:

 * Düzenli retina muayeneleri
 * Az görme rehabilitasyonu
 * Elektronik büyütücüler
 * OCR (Optik Karakter Tanıma) sistemleri
 * Kontrast artırıcı yardımcı teknolojiler
 * Özel filtreli gözlükler (uygun hastalarda)
 * Günlük yaşamı kolaylaştıran erişilebilir teknolojiler

Son yıllarda **gen tedavileri, kök hücre çalışmaları ve yeni ilaç araştırmaları**
üzerine birçok klinik çalışma yürütülmektedir. Ancak bu tedavilerin büyük bölümü
hâlen araştırma aşamasındadır.

**Önemli Not:** Stargardt hastalarında yüksek doz A vitamini takviyesinin güvenliği
konusunda endişeler bulunmaktadır. Bu nedenle doktor önerisi olmadan yüksek doz 
A vitamini kullanılmamalıdır.

# **Stargardt Hastalığında Günlük Yaşam**

Stargardt hastalığı yaşam kalitesini etkileyebilse de doğru destek ve yardımcı teknolojiler
sayesinde birçok kişi eğitimine, mesleğine ve sosyal yaşamına aktif şekilde devam
edebilmektedir.

Özellikle;

 * iyi aydınlatma,
 * yüksek kontrastlı ortamlar,
 * elektronik büyütücüler,
 * ekran okuyucular,
 * yapay zekâ destekli yardımcı teknolojiler

günlük yaşamı önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

# **Stargardt Hastalığı Kimlerde Görülür?**

Stargardt hastalığı kalıtsal bir retina hastalığıdır. En sık çocukluk, ergenlik 
veya genç erişkinlik döneminde tanı alır. Kadınlarda ve erkeklerde benzer sıklıkta
görülür.

Dünya genelinde yaklaşık **8.000–10.000 kişiden birini** etkilediği tahmin edilmektedir.
Aile öyküsü bulunmasa bile taşıyıcı anne ve babadan kalıtım yoluyla ortaya çıkabilir.

# **Stargardt Hastalığının Nedeni Nedir?**

Stargardt hastalığının en yaygın nedeni **ABCA4 genindeki mutasyonlardır.**

ABCA4 geni, retina hücrelerinde görme sırasında oluşan atık maddelerin uzaklaştırılmasını
sağlayan önemli bir proteini üretir. Gen düzgün çalışmadığında bu atık maddeler 
temizlenemez ve zamanla **lipofuscin** adı verilen toksik birikimler oluşur.

Bu birikimler özellikle makula bölgesindeki fotoreseptör hücrelerine ve retina pigment
epiteline zarar vererek merkezi görmenin giderek azalmasına neden olur.

Nadiren ELOVL4 veya PROM1 gibi farklı genlerdeki değişiklikler de Stargardt benzeri
retina hastalıklarına yol açabilir. Kesin tanı için göz muayenesinin yanında gerektiğinde**
genetik testler** de kullanılabilir.

## Yorumlar

### Yazan: Osman ateşli

- Bağlantı: https://www.emoteknoloji.com/stargardt-hastaligi-nedir#comment-8046
- Yayımlanma: 2025-09-28T19:33:09+03:00

Bağımsız Yaşam Rehberi1 onaylı yorum Topluluk katkı puanı: \+12

Stargardt hastalığı ile ilgili yazdığınız bu yazı tamamen yanlış lütfen kontrol 
ediniz

Bu yorum size faydalı oldu mu?

### Yazan: emoteknoloji

- Bağlantı: https://www.emoteknoloji.com/stargardt-hastaligi-nedir#comment-9371
- Yayımlanma: 2026-07-27T08:46:57+03:00

EMO Teknoloji · AdminEMO uzman görüşü Topluluk katkı puanı: \+148

Yanıtlanan yorum: [@Osman ateşli](https://www.emoteknoloji.com/stargardt-hastaligi-nedir#comment-8046)

> Stargardt hastalığı ile ilgili yazdığınız bu yazı tamamen yanlış lütfen kontrol
> ediniz

Merhaba Osman Bey.
 Değerli uyarınız için teşekkür ederiz. İncelememiz sonucunda,
ilgili yazıda editoryal süreçte oluşan bir içerik hatası olduğunu tespit ettik. 
Yazımızı bilimsel kaynaklar doğrultusunda tamamen güncelledik ve düzelttik. Bu tür
geri bildirimler, daha doğru ve güvenilir içerikler üretmemize önemli katkı sağlıyor.
Dikkatiniz ve katkınız için tekrar teşekkür ederiz.

Bu yorum size faydalı oldu mu?
