Türkiye’de neden olmuyor?

Türkiye’de engellilik konusu hâlâ yardım ve acıma temelli bir yaklaşımla ele alınıyor. Hak temelli değil, lütuf temelli bir sistem söz konusu. Bu nedenle görme engellilere sunulan hizmetler, kişinin bağımsız yaşam hakkını değil, ancak hayatta kalabilme sınırlarını hedef alıyor. Bu da onları eğitimden iş hayatına kadar her alanda pasif konuma itiyor.

Oysa bir kişinin kendi başına evden çıkabilmesi, metroya binebilmesi, eğitime devam edebilmesi, bir kitap okuyabilmesi ya da çalışabilmesi için ihtiyaç duyduğu araçları sağlamak devletin asli sorumluluğudur.

Görünmeyeni görünür kılmak için ne yapılmalı?

1. Yasal düzenlemeler yapılmalı: Görme engellilerin teknolojik cihazlara erişimi anayasal güvence altına alınmalı ve devlet destek programlarına dahil edilmeli.
2. Erişilebilirlik standart olmalı: Kamu kurumları, özel sektör ve eğitim alanlarında erişilebilirlik zorunlu hale getirilmeli, denetimler sıklaştırılmalı.
3. Toplumsal bilinç artırılmalı: Görme engellileri yalnızca “farklı” değil, eşit yurttaşlar olarak görmeye başlamalıyız.

Son söz yerine

Bugün bir farkındalık günü değil. Bugün bir uyarı günü. Çünkü milyonlarca görme engelliler, hayatı kendi gözlerinden değil, sistemin engellerinden ibaret görüyor. Ve bu, sadece onların değil, hepimizin ayıbı.

Gelin, 11 Mayıs’ta kutlamayalım. Hatırlayalım. Değiştirelim.