Blog

Görme Engelliler İçin Erişilebilir Menü | QR, OCR, Braille

Yayınlayan

emoteknoloji yazdı

28 Ekim 2026

Açık 28 Ekim 2026

Bir restorana girdiniz. Masaya oturdunuz. Önünüzde bir QR kod var. Telefonunuzla kodu okuttunuz ve menü açıldı. Ancak ekrandaki menü yalnızca bir fotoğraftan oluşuyor. Ekran okuyucu yemeklerin adını, fiyatını veya içeriğini okuyamıyor. Menüye ulaşmış olabilirsiniz. Peki, içindeki bilgilere gerçekten erişebiliyor musunuz?Görme engelliler için erişilebilir menü, yemeklerin adını, fiyatını, içeriğini ve alerjen bilgilerini başkasının yardımına mecbur kalmadan inceleyebilme imkânı sunmalıdır. QR menü, ekran okuyucular, OCR teknolojisi, Braille ve büyük puntolu menüler bu erişimi destekleyen yöntemlerdir.

İçindekiler

Görme engelliler ve az görenler restoran menülerini farklı yöntemlerle okuyabilir:

Erişilebilir QR menü:
Telefonun ekran okuyucusuyla uyumlu bir web sayfası üzerinden yemekleri ve fiyatları inceleyebilirler.
VoiceOver ve TalkBack:
Dijital menülerdeki metinleri sesli dinleyebilir veya uyumlu Braille ekranlarından okuyabilirler.
OCR teknolojisi:
Basılı menülerdeki yazıları kamera yardımıyla dijital metne dönüştürebilirler.
Braille menü:
Braille okuyan müşteriler menüyü dokunarak inceleyebilir.
Büyük puntolu menü:
Az görenler uygun yazı boyutu ve yüksek kontrast sayesinde menüyü daha rahat okuyabilir.

Ancak önemli bir ayrım var:
QR kodun bulunması, PDF’nin açılması veya menünün dijital ortamda sunulması, tek başına erişilebilirlik anlamına gelmez.

Her görme engelli aynı teknolojiye veya okuma alışkanlığına sahip değildir. Bazıları ekran okuyucuyla telefon kullanır. Bazıları Braille okumayı tercih eder. Az görenler ise metin büyütme, yüksek kontrast veya uygun aydınlatmadan yararlanabilir.

Bu nedenle erişilebilir bir restoranın tek bir çözüm yerine birden fazla yöntem sunması daha kapsayıcıdır.

Restoran menülerine erişim yöntemlerinin karşılaştırılması
Yöntem	Sağladığı kolaylık	Sınırlamaları
Erişilebilir QR / HTML menü	Yemek, fiyat ve alerjen bilgilerini ekran okuyucuyla inceleme	Açılan sayfa erişilebilir hazırlanmalıdır.
OCR	Basılı yazıları kamerayla tanıma ve seslendirme	Rakamlar ve alerjen bilgilerinde tanıma hatası olabilir.
Braille menü	Dokunsal ve bağımsız okuma	Herkes Braille bilmez; menü güncel tutulmalıdır.
Büyük puntolu menü	Az görenler için daha rahat okuma	Kontrast, yazı tipi ve ışık koşulları önemlidir.
Personel desteği	Talep edildiğinde sözlü açıklama ve bilgi doğrulama	Bilgiye erişimin tek yolu olmamalıdır.

En uygun yöntem, müşterinin ihtiyacına ve tercihine göre değişir. Önemli olan yardımın zorunlu değil, tercih edilebilir olmasıdır.

QR kod, erişilebilir bir menü değildir; yalnızca menüye açılan dijital bir bağlantıdır. Gerçek erişilebilirlik, bu bağlantının açtığı sayfanın nasıl hazırlandığına bağlıdır.

Örneğin QR kod bir restoranın web sitesindeki gerçek metinlerden oluşan menüye yönlendiriyorsa ekran okuyucu kullanıcıları yemek başlıklarını, fiyatları ve açıklamaları takip edebilir.

Ancak QR kod yalnızca bir menü fotoğrafı veya taranmış PDF açıyorsa, aynı bilgiye erişmek çok daha zor olabilir.

Ekran okuyucuyla uyumlu QR menü nasıl hazırlanmalı?

Yemek adları ve açıklamalar görsel yerine gerçek metin olmalıdır.
Çorbalar, ana yemekler, tatlılar ve içecekler anlamlı başlıklarla ayrılmalıdır.
Her yemeğin fiyatı, ilgili yemek adıyla birlikte anlaşılabilmelidir.
Alerjen ve içerik bilgileri kolayca bulunabilmelidir.
Bağlantıların ve sipariş düğmelerinin erişilebilir adları olmalıdır.
Menü klavyeyle ve ekran okuyucuyla kullanılabilmelidir.
Yazılar büyütüldüğünde bilgi kaybolmamalıdır.
Bilgiler yalnızca renkle veya simgelerle anlatılmamalıdır.
QR kodun yanında doğrudan erişilebilecek kısa bir web adresi de sunulmalıdır.

QR kodun masadaki konumu da önemlidir. Görme engelli bir müşteri kodun nerede olduğunu bulamayabilir. Bu nedenle kodun konumunu anlaşılır şekilde belirtmek ve aynı menüye başka bir yolla ulaşabilmesini sağlamak gerekir.

ABD’nin erişilebilir QR kod uygulama rehberi, QR kodların yanında açıklayıcı bağlantılar ve alternatif erişim yolları sunulmasını öneriyor.

Erişilebilir dijital menüde bir yemek kaydı nasıl görünmeli?

Aşağıdaki örnek, yemek adının, fiyatın ve alerjen bilgisinin birlikte sunulmasını gösterir. Gerçek bir işletmenin menüsü değildir.

Yoğurtlu erişte

Örnek fiyat: 180 TL

Örnek içerik: Erişte, yoğurt, tereyağı, baharat.

Örnek alerjenler: Gluten içeren tahıllar ve süt.

Önemli: Gerçek ürünlerde alerjenler, tarif ve kullanılan malzemeler üzerinden işletme tarafından doğrulanmalıdır.

Bu yapı sayesinde müşteri, bir yemeğin adını öğrendikten sonra fiyatını ve içeriğini farklı alanlarda aramak zorunda kalmaz.

Uluslararası erişilebilirlik standardı ne olmalı?

Restoranların dijital menü geliştiren ekipleri için WCAG 2.2 AA uygun bir teknik hedef olarak benimsenebilir.

Bu kapsamda anlamlı başlıklar, doğru okuma sırası, klavye erişimi, metin alternatifleri, yeniden boyutlandırılabilir içerik ve yeterli renk kontrastı önemlidir. WCAG 2.2 AA kapsamında normal metin için genel kontrast hedefi en az 4,5:1, büyük metin için en az 3:1’dir.

Bu teknik hedef, Türkiye’deki her özel restoran için otomatik olarak aynı düzeyde bir yasal sertifika zorunluluğu bulunduğu anlamına gelmez. Yasal yükümlülük ile iyi tasarım standardı ayrı değerlendirilmelidir.

Birçok restoran, menüsünü tasarım programında hazırlayıp PDF olarak yayımlar. İlk bakışta bu yöntem pratik görünür. Ancak PDF’nin nasıl oluşturulduğu erişilebilirliği doğrudan etkiler.

Görselden oluşan PDF neden okunamayabilir?

Menünün fotoğrafı çekilip PDF’ye dönüştürülmüşse belge yalnızca görüntü içerebilir. Böyle bir PDF’de yemek adları ve fiyatlar gerçek metin olarak bulunmadığından ekran okuyucu bunları doğrudan okuyamayabilir.

PDF’de seçilebilir metin bulunması da her zaman yeterli değildir. Başlık yapısının, okuma sırasının, tablo ilişkilerinin ve belge etiketlerinin doğru oluşturulması gerekir.

Restoranlar PDF yerine ne kullanmalı?

Öncelikli önerimiz, menünün erişilebilir HTML sayfası olarak yayımlanmasıdır. Böylece ekran okuyucu, metin büyütme ve farklı cihazlarla kullanım daha kolay yönetilebilir.

PDF sunulacaksa erişilebilir belge olarak ayrıca hazırlanmalı ve gerçek kullanıcılarla test edilmelidir. Bir görseli PDF dosyasına dönüştürmek, onu erişilebilir yapmaz.

OCR, yani optik karakter tanıma, kameranın gördüğü basılı yazıları dijital metne dönüştüren teknolojidir. Görme engelli kullanıcılar OCR destekli uygulamalarla restoran menülerini sesli olarak inceleyebilir.

Örneğin basılı menünün fotoğrafı çekilir. Uygulama fotoğraftaki yazıları algılar. Algılanan metin daha sonra ekran okuyucuyla dinlenebilir.

iPhone ile menü okuma: VoiceOver ve Canlı Metin

Uyumlu iPhone modellerinde bulunan Canlı Metin (Live Text), kamera görüntüsündeki metinlerin algılanmasına yardımcı olur. Algılanan metinler uygun erişilebilirlik özellikleriyle birlikte kullanılabilir.

iPhone kullanan görme engelliler VoiceOver aracılığıyla telefon arayüzünü sesli olarak kullanabilir. OCR özellikleri ise basılı menülerdeki yazıların dijital metne dönüştürülmesini destekler.

Ayrıntılı kullanım bilgileri için Apple’ın Canlı Metin kullanım rehberine başvurulabilir. Özelliklerin kullanılabilirliği cihaz ve yazılım sürümüne göre değişebilir.

Android ile menü okuma: TalkBack ve Google Lookout

Android telefonlarda TalkBack ekran okuyucusu ve Google Lookout gibi uygulamalar, basılı metinlere erişimi kolaylaştırabilir.

Google Lookout’un Metin ve Belgeler modları, kamera aracılığıyla algılanan yazıların okunmasına yardımcı olur. Türkçe dil desteği de bulunmaktadır.

Uygulamanın çalışma biçimi ve ayarları için Google’ın Lookout erişilebilirlik rehberi incelenebilir.

OCR her zaman doğru sonuç verir mi?

Hayır. OCR teknolojisi özellikle aşağıdaki durumlarda hata yapabilir:

Yetersiz aydınlatma ve gölge
Parlak veya yansıma yapan menü yüzeyi
Küçük ve süslü yazı tipleri
Çok sütunlu karmaşık tasarımlar
Fotoğraf üzerine yazılmış fiyatlar
Birbirine çok yakın rakamlar ve semboller

Özellikle fiyat ve alerjen bilgileri söz konusuysa OCR sonucuna tek başına güvenilmemelidir. Gıda alerjisi olan müşteriler, kullanılan malzemeleri ve olası çapraz temas risklerini işletmeden doğrulamalıdır.

OCR, erişilebilir menünün yerine geçmesi gereken bir çözüm değil; erişilebilir olmayan basılı bilgiye ulaşmak için kullanılabilecek yardımcı bir yöntemdir.

Braille menü ve büyük puntolu menüler neden önemlidir?

Braille menü herkes için uygun mudur?

Braille, görme engelliler için önemli bir dokunsal okuma sistemidir. Braille bilen müşteriler restoran menülerini bağımsız olarak inceleyebilir.

Ancak her görme engelli Braille okuyamaz. Bu nedenle yalnızca Braille menü bulundurmak, bütün kullanıcılar açısından erişilebilirlik sağlandığı anlamına gelmez.

İyi hazırlanmış bir Braille menüde yemek adlarının yanında güncel fiyatlar ve gerekli içerik bilgilerinin sunulması da düşünülmelidir.

Az görenler için menüler nasıl hazırlanmalı?

Az gören müşteriler için büyük puntolu metinler, yeterli kontrast, sade yazı tipleri ve uygun aydınlatma büyük fark oluşturabilir.

Örneğin küçük ve açık gri metinlerden oluşan bir menü yerine yeterli büyüklükte, koyu renkli ve kolay ayırt edilebilir yazılar tercih edilmelidir.

Metin büyütüldüğünde fiyat ve yemek adları birbirinden kopmamalıdır. Dijital menüler de telefonların büyütme ve erişilebilirlik ayarlarıyla uyumlu çalışmalıdır.

Türkiye’de Braille menü uygulaması var mı?

Türkiye’de EMO Teknoloji ile çalışarak menülerini görme engelliler ve az görenler için erişilebilir hâle getiren restoranlar ve kafeler bulunuyor.

EMO Teknoloji olarak restoran ve kafelerin erişilebilir menü ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunuyoruz. Braille menüler, ekran okuyucuyla uyumlu dijital menüler ve büyük puntolu alternatifler konusunda işletmenizin ihtiyaçlarını birlikte değerlendirebiliriz.

Siz de Erişilebilir Menüye Sahip Olmak İster misiniz?

Restoranınızda veya kafenizde müşterilerinizin menüyü daha bağımsız inceleyebilmesini sağlayacak çözümler için bizimle iletişime geçin.

WhatsApp’tan Erişilebilir Menü Hakkında Bilgi Alın

WhatsApp görüşmesi, hazır bir mesajla açılır.

Fiyat, içerik ve alerjen bilgilerine bağımsız erişim neden önemlidir?

Restoranda yemek seçmek yalnızca yemek adını öğrenmek değildir. Müşteri fiyatları karşılaştırmak, yemeğin içeriğini incelemek, bütçesine uygun seçim yapmak veya alerjisi olan bir bileşeni kontrol etmek isteyebilir.

Görme engelli bir müşterinin bu bilgileri öğrenmek için her seferinde garsona veya yanında bulunan birine sormak zorunda kalması, karar sürecindeki bağımsızlığı sınırlandırabilir.

Yardım almak bir tercih olabilir. Ancak bilgiye erişmek için yardım almak zorunlu olmamalıdır.

Fiyat bilgisi nasıl erişilebilir sunulmalı?

Her yemeğin fiyatı açıkça belirtilmeli ve ilgili yemekle birlikte anlaşılabilmelidir. Yemek adlarının bir yerde, fiyatların ise ekran okuyucunun ilişkilendiremediği başka bir sütunda bulunması erişilebilirliği zorlaştırabilir.

İşletmeler dijital, basılı ve Braille menülerini güncel tutmalı; farklı menüler arasında fiyat uyuşmazlığı oluşmasını önlemelidir.

Alerjen bilgilerinin erişilebilir olması neden bir güvenlik meselesidir?

Alerjen bilgisi yalnızca bir yemek tercihi değildir. Bazı müşteriler açısından doğrudan sağlık ve güvenlik meselesidir.

Örneğin süt, yumurta, yer fıstığı, susam veya gluten içeren tahıllarla ilgili bilgi, müşterinin sipariş kararı açısından önemli olabilir.

Alerjenlerin yalnızca küçük simgelerle, renkle veya ekran okuyucunun okuyamadığı görsellerle belirtilmesi yeterli bir yaklaşım değildir. Alerjen adı yazıyla da açıkça ifade edilmelidir.

Menüde alerjen belirtilmemesi, ürünün o alerjeni kesinlikle içermediği anlamına gelmez. Ayrıca alerjen içermeyen bir tarifte bile hazırlama koşullarına bağlı çapraz temas riski bulunabilir.

Gıda alerjisi bulunan müşteriler, güncel tarif ve çapraz temas bilgilerini yetkili işletme personeliyle ayrıca doğrulamalıdır.

Türkiye’de restoran menülerine ilişkin tüketici bilgilendirme kuralları ile dijital erişilebilirlik ilkeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Restoranlar yalnızca QR menü sunabilir mi?

Hayır. Türkiye’de restoran, kafe ve benzeri işletmeler masalarda fiyat listelerini QR kodla sunabilse de müşterinin talep etmesi hâlinde fiziksel menünün ayrıca verilmesi zorunludur.

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre tüketicilere yalnızca QR kod kullanımı zorunlu tutulamaz. Fiziksel fiyat listesi bulundurma yükümlülüğü devam eder.

Ayrıntılar için Ticaret Bakanlığının fiyat etiketleri ve restoran menülerine ilişkin bilgilendirmesi incelenebilir.

Ancak burada önemli bir nokta daha bulunuyor: Fiziksel menünün sunulması, bu menünün görme engelliler tarafından bağımsız okunabileceği anlamına gelmez.

Türkiye’de restoranlarda alerjen bildirimi zorunlu mu?

Evet. Türkiye’de toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisinin tüketiciye sunulması 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren zorunludur.

Tarım ve Orman Bakanlığının açıklamasına göre restoran, kafe ve benzeri işletmelerde yönetmelikte belirtilen 14 alerjen grubuna ilişkin bilgilendirme yapılmalıdır.

Bilgilendirme menü, afiş, pano veya yazı tahtası gibi yöntemlerle sunulabilir. Amaç, müşterinin sipariş öncesinde alerjen bilgisine ulaşmasıdır.

Resmî bilgi için Tarım ve Orman Bakanlığının alerjen bildirimi açıklamasına başvurulabilir.

2026 yılında içerik ve kalori bilgisinde ne değişti?

Tarım ve Orman Bakanlığının 30 Haziran 2026 tarihli açıklamasına göre 1 Temmuz 2026 itibarıyla ulusal zincir işletmelerde yiyecek ve içeceklerin içerik ve kalori bilgilerinin siparişten önce sunulmasına yönelik uygulama başladı.

Bu bilgiler menü, pano, dijital ekran veya QR kod üzerinden sunulabiliyor. Uygulamanın kapsamı ve farklı işletme türlerine ilişkin geçiş takvimi ayrıca değerlendirilmelidir.

Güncel açıklama için Tarım ve Orman Bakanlığının 30 Haziran 2026 tarihli duyurusu incelenebilir.

Erişilebilirlik açısından beklenti açıktır: Bir müşteriye sunulması gereken fiyat, içerik veya alerjen bilgisi, görme engelli müşterinin de anlayabileceği biçimde hazırlanmalıdır.

Buradaki erişilebilirlik önerileri ile işletmelere doğrudan uygulanacak mevzuat hükümleri aynı şey değildir. Hukuki kapsam, yürürlükteki düzenlemeler üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Dünyada erişilebilir restoran hizmetleri için tek bir uygulama modeli bulunmuyor. Ülkelerin hukuk sistemleri ve işletmelerin sunduğu hizmetler farklılık gösteriyor.

Bununla birlikte ortak yaklaşım, müşterinin gerekli bilgilere anlaşılır ve kullanılabilir yöntemlerle erişebilmesidir.

İrlanda: Alerjen bilgisine siparişten önce erişim

İrlanda Gıda Güvenliği Kurumu, restoranların paketlenmemiş gıdalardaki alerjenleri yazılı biçimde bildirmesini ve bilginin kolayca bulunabilmesini öngörüyor.

Alerjen bilgisi menüde ilgili yemeğin yanında veya işletmede açıkça belirtilmiş başka bir yerde sunulabiliyor.

İrlanda’da yalnızca QR kod üzerinden alerjen bilgisi verilmesi, ulusal mevzuatın gerekliliklerini tek başına karşılamıyor.

Bu yaklaşımın Türkiye için önemli dersi, gıda güvenliği bilgilerinin müşterinin telefonuna veya QR kod okutabilme becerisine tamamen bağımlı bırakılmamasıdır.

Kaynak: İrlanda Gıda Güvenliği Kurumu — Alerjen bildirim kuralları.

Birleşik Krallık: Yazılı bilgi ve personel iletişimi

Birleşik Krallık Gıda Standartları Kurumu, alerjen bilgisinin tüketiciye güvenilir biçimde sunulmasını esas alıyor. Yazılı bilginin, gerektiğinde personelle yapılacak görüşmeyle desteklenmesini iyi uygulama olarak öneriyor.

Bu yaklaşım iki ihtiyacı birlikte karşılamaya çalışır: Müşterinin bilgiye erişmesi ve özel alerji durumlarında işletmeyle ayrıntılı iletişim kurabilmesi.

Kaynak: Birleşik Krallık Gıda Standartları Kurumu — Alerjen bilgilendirme araçları.

ABD: Etkili iletişim ve farklı erişim yöntemleri

ABD’deki Americans with Disabilities Act (ADA) yaklaşımı, engelli müşterilerle etkili iletişimin sağlanmasını esas alır.

İhtiyaca göre menünün nitelikli personel tarafından okunması, büyük puntolu metin, Braille veya erişilebilir elektronik bilgi gibi farklı yöntemler kullanılabilir.

Bu yaklaşım, ABD’deki her restoranın koşulsuz olarak Braille menü bulundurmak zorunda olduğu anlamına gelmez.

Kaynak: ADA — Etkili iletişim rehberi.

McDonald’s ABD: Birden fazla erişilebilir sipariş yöntemi

McDonald’s, ABD’de kendisinin işlettiği restoranlarda Braille menü, büyük puntolu veya görselli menü ve erişilebilir kiosk özellikleri gibi seçenekler sunduğunu açıklıyor.

Kiosk özellikleri arasında büyütme, erişim kolaylaştırma ve sesli yönlendirme yer alıyor.

Buradaki örnek, tek bir ekrana veya tek bir okuma yöntemine bağımlı kalmadan farklı kullanıcı ihtiyaçlarını karşılamaya çalışılmasıdır.

Kaynak: McDonald’s ABD — Erişilebilirlik uygulamaları.

Avustralya: Büyük puntolu menü ve Braille alternatifleri

Avustralya İnsan Hakları Komisyonunun işletmelere yönelik rehberi, kafe ve benzeri işletmelerde menülerin kolay okunabilir hazırlanmasını, büyük puntolu seçenekler sunulmasını ve Braille gibi alternatiflerin değerlendirilmesini öneriyor.

Bu örnek, erişilebilirliğin yalnızca yeni teknoloji yatırımlarına bağlı olmadığını gösteriyor. Daha okunabilir yazı, uygun aydınlatma ve farklı formatlar da önemli katkılar sağlayabilir.

Kaynak: Avustralya İnsan Hakları Komisyonu — Missed Business? rehberi (PDF).

Türkiye dünyadaki uygulamalardan ne öğrenebilir?

Türkiye’de Braille menü örnekleri ve QR menü uygulamaları bulunuyor. Ancak hedef yalnızca bir teknolojiyi kullanıma sunmak olmamalı.

İyi bir restoran deneyiminde müşteri, yemeklerin adlarını, güncel fiyatlarını, içeriklerini ve alerjenlerini tercih ettiği erişilebilir yöntemle öğrenebilmelidir.

Türkiye için uygulanabilir yaklaşım; erişilebilir HTML menü, güncel fiziksel fiyat listesi, büyük puntolu seçenekler, uygun Braille alternatifleri ve eğitimli personel desteğinin birlikte değerlendirilmesidir.

Restoranlar için erişilebilir menü kontrol listesi

Bir restoranın erişilebilir menü sunması için mutlaka karmaşık bir yazılım geliştirmesi gerekmez. Öncelikle mevcut menünün anlaşılır ve erişilebilir hazırlanması gerekir.

Menüyü gerçek metin olarak yayımlayın. Sadece fotoğraf veya taranmış PDF kullanmayın.
Başlık yapısını düzenleyin. Yemek kategorilerini anlamlı başlıklarla ayırın.
Fiyatları yemeklerle ilişkilendirin. Fiyatı bulmak için başka bir bölüme gitmek gerekmesin.
İçerik ve alerjenleri açıkça belirtin. Sadece simge veya renk kullanmayın.
QR kod için alternatif sunun. Kısa web adresi ve talep üzerine fiziksel menü sağlayın.
VoiceOver ve TalkBack ile deneyin. Menüdeki bir yemeği, fiyatını ve alerjenlerini ekran okuyucuyla bulmaya çalışın.
Az görenleri düşünün. Metin boyutu, kontrast ve büyütme özelliklerini kontrol edin.
Braille seçeneğini değerlendirin. Braille kullanan müşterilerin tercihlerini dikkate alın.
Tüm menüleri güncel tutun. Dijital, basılı ve Braille sürümlerinde eski fiyat veya içerik bulunmasın.
Gerçek kullanıcılarla test edin. Farklı erişim ihtiyaçlarına sahip kişilerin geri bildirimlerini alın.

Bir restoranın erişilebilir menüsü nasıl test edilir?

Telefonunuzun ekran okuyucusunu açın ve menüyü şu sorular üzerinden inceleyin:

Menüdeki kategorilere ulaşabiliyor musunuz?
Bir yemeğin adını ve fiyatını aynı bağlamda öğrenebiliyor musunuz?
Yemeğin içeriğini okuyabiliyor musunuz?
Alerjen bilgilerine kolayca ulaşabiliyor musunuz?
Sipariş vermek için kullanılan düğmeler anlaşılır mı?
Metni büyüttüğünüzde bilgi kayboluyor mu?
QR kodu okutamıyorsanız aynı menüye başka bir yoldan erişebiliyor musunuz?

Bu sorulardan birine olumsuz yanıt verilmesi, menüde incelenmesi gereken bir erişilebilirlik sorunu bulunduğuna işaret edebilir.

Tek başına otomatik test araçları yeterli değildir. Gerçek kullanıcıların menüyü baştan sona deneyimlemesi de gerekir.

Görme engelli müşteriler restoranda ne yapabilir?

Bir restoranın menüsü ekran okuyucuyla kullanılamıyorsa müşteriler farklı erişim yolları talep edebilir.

QR kodun açtığı menünün doğrudan web adresini isteyebilirler.
Fiziksel menü veya varsa Braille menü talep edebilirler.
Az görenler büyük puntolu menü bulunup bulunmadığını sorabilir.
Basılı menüyü OCR ile inceleyebilirler.
Fiyat ve içerik bilgisinin açık biçimde bildirilmesini isteyebilirler.
Alerji durumunda güncel malzeme ve çapraz temas bilgisini işletmeden doğrulayabilirler.

Personelden yardım istemek de geçerli bir tercihtir. Ancak müşterinin bilgiye yalnızca bir başkasının aracılığıyla ulaşabildiği bir düzen, bağımsız seçim imkânını sınırlar.

Görme engelliler için restoran menüleri hakkında sık sorulan sorular

Görme engelliler QR menüyü okuyabilir mi?

Evet. QR kodun yönlendirdiği sayfa ekran okuyucuyla uyumlu hazırlanmışsa menüdeki yemekler, fiyatlar ve açıklamalar okunabilir. QR kodun bulunması tek başına yeterli değildir.

VoiceOver ve TalkBack restoran menülerini okuyabilir mi?

Evet. Menü gerçek metinlerden oluşuyor ve doğru HTML yapısıyla hazırlanmışsa VoiceOver ve TalkBack gibi ekran okuyucular bu bilgilerin okunmasını sağlayabilir.

Görme engelliler basılı menüyü telefonla okuyabilir mi?

Evet. OCR destekli uygulamalar, basılı menülerdeki yazıları dijital metne dönüştürüp seslendirebilir. Ancak özellikle fiyat ve alerjenlerde tanıma hataları olabileceği unutulmamalıdır.

Her görme engelli Braille okuyabilir mi?

Hayır. Braille önemli bir okuma sistemidir ancak bütün görme engelliler tarafından kullanılmaz. Bu nedenle erişilebilir dijital metin ve büyük puntolu menü gibi alternatiflerin bulunması da önemlidir.

Türkiye’de restoran yalnızca QR menü kullanabilir mi?

Hayır. Ticaret Bakanlığına göre restoranlar QR kodla fiyat listesi sunabilir ancak müşteri talep ettiğinde fiziksel menü vermek zorundadır.

Restoranlarda alerjen bilgisi vermek zorunlu mu?

Evet. Türkiye’de restoranların da dahil olduğu toplu tüketim yerlerinde belirlenen 14 alerjen grubuna ilişkin bilgilendirme 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren zorunludur.

PDF menü erişilebilir olabilir mi?

Evet. Doğru etiketlenmiş, metin içeren, anlamlı okuma sırasına sahip ve yardımcı teknolojilerle test edilmiş PDF belgeler erişilebilir olabilir. Ancak taranmış menü fotoğrafının PDF’ye dönüştürülmesi tek başına yeterli değildir.

Restoranlar için en uygun erişilebilir menü yöntemi hangisidir?

Tek bir yöntem herkes için en uygun değildir. Ekran okuyucuyla uyumlu HTML menü temel çözüm olabilir. Büyük puntolu ve Braille menüler ile tercih edildiğinde personel desteği bu çözümü tamamlayabilir.

Görme engelliler için erişilebilir menü neden önemlidir?

Çünkü erişilebilir menü, müşterinin yemekleri, fiyatları ve içerikleri kendi başına incelemesini destekler. Böylece bütçesine, damak zevkine ve beslenme gereksinimlerine göre karar verebilir.

Sonuç: Menüyü herkes okuyabiliyor mu?

Bir restoranın menüsü masada bulunabilir. QR kod sorunsuz açılabilir. Hatta tasarımı oldukça etkileyici olabilir.

Ama görme engelli bir müşteri yemeklerin adını, fiyatını ve içeriğini öğrenemiyorsa, o menü herkes için erişilebilir değildir.

İyi hazırlanmış dijital menüler, OCR teknolojisi, Braille ve büyük puntolu seçenekler farklı ihtiyaçlara yanıt verebilir. Ancak bu yöntemlerin değeri, müşterinin gerçek hayatta bilgiye erişebilmesiyle ölçülür.

Menünün herkesin önünde olması yetmez. İçindeki seçeneklere herkes ulaşabilmelidir.

Daha önce sorduğumuz “Menüyü herkes okuyabiliyor mu?” sorusunun cevabı, yalnızca restoranların teknolojiyi nasıl kullandığında değil, müşterilerine ne kadar bağımsız seçim imkânı sunduğunda gizli.