Görme Engelliler e-Devlet, e-Nabız ve MHRS’yi Nasıl Kullanır?

Görme engelliler e-Devlet, e-Nabız ve MHRS’yi ekran okuyucu kullanarak birçok temel işlem için bağımsız biçimde kullanabilir.

Bilgisayarda NVDA veya JAWS;

iPhone’da VoiceOver;

Android’de TalkBack

bu işlemler sırasında kullanılabilir.

Bir hastane randevusu almak.

Tahlil sonucunu görmek.

SGK hizmet dökümüne ulaşmak.

Adli sicil belgesi indirmek.

Reçeteyi kontrol etmek.

Bunların hiçbiri artık mutlaka başka birinin yardımını gerektiren işlemler olmak zorunda değil.

Asıl mesele teknoloji kullanmak değil.

Kendi bilginize, kendi işleminize ve kendi kararınıza erişebilmek.

Bu üç sistemi birbirinden ayırmak başlangıçta işi kolaylaştırır.

e-Devlet: kamu hizmetleri.

e-Nabız: kişisel sağlık kayıtları.

MHRS: hastane ve hekim randevuları.

Görme engelliler e-Devlet’i ekran okuyucuyla kullanabilir mi?

Evet. e-Devlet Kapısı’nın resmi erişilebilirlik sayfasına göre sistem, fare kullanmadan yalnızca klavye ile gezinmeyi kolaylaştıran kısayollar sunuyor ve erişilebilirliği geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütüyor.

Bilgisayarda ekran okuyucu kullanırken bütün sayfayı baştan sona dinlemek yerine:

başlıklar,

bağlantılar,

form alanları

ve

arama kutusu

üzerinden ilerlemek daha hızlı olabilir.

Örneğin SGK hizmet dökümünü arıyorsanız kurum menülerinde dolaşmak yerine e-Devlet aramasına:

SGK Tescil ve Hizmet Dökümü

yazabilirsiniz.

Aynı yaklaşım:

Adli Sicil Kaydı,

Öğrenci Belgesi,

Vergi Borcu,

Askerlik Durum Belgesi

ve benzeri işlemlerde de kullanılabilir.

e-Devlet Kapısı’nın resmi erişilebilirlik sayfasında klavye kısayolları ve erişilebilirlik bilgileri yer alıyor.

e-Devlet’te ekran okuyucuyla daha hızlı nasıl hareket edilir?

e-Devlet’te en verimli yöntem çoğu zaman bütün menüleri ezberlemek değil, aranan hizmetin adını doğrudan yazmaktır.

Ekran okuyucunuzun:

başlıklar arasında gezinme,

bağlantıları listeleme,

form alanlarına geçme,

butonları bulma

komutları özellikle yararlıdır.

e-Devlet ayrıca kendi erişim tuşlarını da sunuyor.

Resmi erişilebilirlik sayfasında örneğin:

1 → İçeriğe git

2 → Ana sayfa

4 → Hızlı arama kutusu

5 → Sıkça Sorulan Sorular

olarak tanımlanıyor.

Bu küçük bir ayrıntı gibi görünür.

Ama erişilebilirlikte bazen en değerli özellik, bir işlemi üç adım daha kısa hale getiren özelliktir.

e-Devlet’e güvenli giriş nasıl yapılır?

e-Devlet’e farklı kimlik doğrulama yöntemleriyle giriş yapılabilir.

Bunlar arasında:

e-Devlet şifresi,

mobil imza,

elektronik imza,

T.C. kimlik kartı,

internet bankacılığı

gibi seçenekler bulunabilir.

Ayrıca iki aşamalı giriş hesabın güvenliğini artırır.

İki aşamalı girişte şifrenin ardından ek doğrulama istenir.

Bu doğrulama:

SMS,

mobil onay,

kayıtlı cihaz

veya sistemin sunduğu diğer yöntemlerden biriyle yapılabilir.

Burada temel kural basittir:

Güvenlik kodunu başka birine vermek, erişilebilirlik çözümü değildir.

Mümkünse giriş akışını ekran okuyucuyla kendiniz tamamlayabileceğiniz biçimde yapılandırmak daha güvenlidir.

e-Devlet İki Aşamalı Giriş rehberini inceleyebilirsiniz.

Görme engelliler e-Nabız’ı nasıl kullanabilir?

e-Nabız, kişisel sağlık kayıtlarını tek yerde görüntülemeyi sağlar.

Sistemde:

muayene geçmişi,

tahliller,

reçeteler,

ilaçlar,

radyolojik görüntüler,

raporlar

ve diğer sağlık kayıtları incelenebilir.

e-Nabız’ın resmi yardım sayfasına göre sisteme e-Devlet Kapısı üzerinden giriş yapılabilir.

Bu özellikle ekran okuyucu kullananlar için pratik olabilir; çünkü ayrı bir giriş düzenini öğrenmek yerine e-Devlet kimlik doğrulamasını kullanabilirsiniz.

e-Nabız resmi yardım sayfasında giriş ve hesap oluşturma adımları açıklanıyor.

e-Nabız’da hangi bölümler daha sık kullanılır?

e-Nabız’ı kullanırken bütün sağlık geçmişini tek seferde incelemek yerine doğrudan ihtiyaç duyulan bölüme gitmek daha pratiktir.

Örneğin:

Tahlillerim → laboratuvar sonuçları

Reçetelerim → reçete bilgileri

Raporlarım → sağlık raporları

Muayenelerim → geçmiş muayeneler

gibi bölümler kullanılabilir.

Ekran okuyucu açısından amaç:

mümkün olduğunca az gereksiz içerik dinlemek.

Bir tahlil sonucu arıyorsanız bütün e-Nabız ana sayfasını dinlemek zorunda değilsiniz.

e-Nabız’daki tahlil sonuçlarını okurken nelere dikkat edilmeli?

Ekran okuyucunun bir değeri doğru biçimde seslendirmesi, o değerin tıbbi anlamını açıklamaz.

Bir laboratuvar sonucunda mümkünse birlikte takip edilmesi gereken bilgiler şunlardır:

test adı

sonuç

birim

referans aralığı

Örneğin yalnızca:

12,4

değerini duymak yeterli olmayabilir.

Bu değerin hangi teste ait olduğunu ve referans aralığını da bilmek gerekir.

PDF raporlarda da benzer bir durum vardır.

Metin tabanlı PDF ekran okuyucuyla rahat okunabilirken yalnızca görüntüden oluşan taranmış belgelerde OCR gerekebilir.

Telefonla belge ve metin okumaya yardımcı olabilecek uygulamaları Görme Engelliler İçin Telefon Uygulamaları 2026 rehberimizde ayrıca ele aldık.

Görme engelliler MHRS’den nasıl randevu alabilir?

MHRS üzerinden hastane, klinik ve hekim randevuları oluşturulabilir.

Resmi MHRS bilgilerine göre e-Devlet ile giriş yapılabilir ve sistem üzerinden:

randevu alma,

randevu iptal etme,

geçmiş randevuları görüntüleme

gibi işlemler yapılabilir.

Randevu aramasında genellikle:

il,

ilçe,

klinik,

hastane,

hekim

gibi seçim alanları kullanılır.

Ekran okuyucuyla bu alanları sırayla kontrol etmek daha güvenlidir.

Özellikle bir seçim yaptıktan sonra sayfa dinamik olarak değişirse ekran okuyucu odağının nerede kaldığını kontrol etmek gerekebilir.

MHRS’nin resmi randevu sistemine buradan erişebilirsiniz.

MHRS web sitesi kullanılamıyorsa ne yapılabilir?

MHRS yalnızca web sitesi değildir.

Randevu işlemleri:

MHRS Mobil,

mhrs.gov.tr

ve

ALO 182

üzerinden yapılabilir.

Bu önemli bir ayrımdır.

Bir web sayfasının o anda ekran okuyucuyla zor çalışması:

randevuya erişimin sona erdiği anlamına gelmez.

ALO 182 resmi randevu kanallarından biridir.

Burada amaç belirli bir arayüzü kullanmayı başarmak değil:

ihtiyacınız olan randevuyu güvenli biçimde oluşturabilmektir.

e-Devlet, e-Nabız ve MHRS arasındaki fark nedir?

Bu ayrımı bilmek zaman kazandırır.

Tahlil sonucu arıyorsanız MHRS’de dolaşmanız gerekmez.

Randevu almak istiyorsanız e-Nabız geçmişinde arama yapmanız gerekmez.

Kamu belgesi arıyorsanız e-Devlet doğru başlangıç noktasıdır.

Doğru kapıyı bilmek, erişilebilirliğin önemli bir parçasıdır.

Görme engelliler e-Devlet işlemlerini telefondan mı bilgisayardan mı yapmalı?

Tek bir doğru yoktur.

Bilgisayarda NVDA veya JAWS kullanan biri:

klavye kısayolları,

başlıklar,

form alanları

ve bağlantılar sayesinde daha hızlı olabilir.

Telefonu daha sık kullanan biri ise VoiceOver veya TalkBack ile mobil uygulamaları daha rahat bulabilir.

Doğru cihaz:

teorik olarak en gelişmiş olan değil, işlemi en az gereksiz adımla tamamlayabildiğiniz cihazdır.

e-Devlet ve e-Nabız kullanırken güvenlik için nelere dikkat edilmeli?

Bu sistemlerde kişisel ve hassas bilgiler bulunur.

Bu nedenle:

e-Devlet şifrenizi paylaşmayın.

SMS doğrulama kodunu başka birine söylemeyin.

Resmi adreslerden giriş yapın.

Ortak bilgisayarlarda şifre kaydetmeyin.

Mümkünse iki aşamalı giriş kullanın.

Yardım gerekiyorsa da mümkün olduğunca şifreyi vermek yerine ekranı birlikte incelemek daha güvenlidir.

Bağımsızlığın bir parçası da:

hangi bilginin paylaşılmaması gerektiğini bilmektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Görme engelliler e-Devlet kullanabilir mi?

Evet. Görme engelliler e-Devlet’i NVDA, JAWS, VoiceOver veya TalkBack gibi ekran okuyucularla kullanabilir. e-Devlet ayrıca klavye ile gezinmeyi kolaylaştıran erişim kısayolları sunmaktadır.

NVDA ile e-Devlet kullanılabilir mi?

Evet. NVDA ile e-Devlet üzerindeki başlıklar, bağlantılar, form alanları ve butonlar arasında gezinilebilir. Hizmeti doğrudan aramak çoğu zaman en hızlı yöntemdir.

e-Nabız’a e-Devlet ile giriş yapılabilir mi?

Evet. e-Nabız’ın resmi yardım sayfasına göre e-Devlet Kapısı üzerinden giriş yapılabilir.

MHRS’ye e-Devlet ile giriş yapılabilir mi?

Evet. MHRS resmi sisteminde e-Devlet entegrasyonu bulunur ve e-Devlet ile giriş yapılarak randevu işlemleri gerçekleştirilebilir.

MHRS ekran okuyucuyla zor kullanılıyorsa ne yapılabilir?

MHRS Mobil denenebilir veya ALO 182 üzerinden randevu alınabilir. Amaç belirli bir arayüzü kullanmak değil, randevu işlemini güvenli biçimde tamamlamaktır.

e-Nabız’daki PDF ekran okuyucuyla okunmuyorsa ne yapılabilir?

PDF görüntü tabanlıysa OCR gerekebilir. Seeing AI gibi belge okuma uygulamaları yardımcı olabilir; ancak sağlık açısından kritik bilgiler mutlaka doğrulanmalıdır.

Mesele sistemi kullanmak değil, kendi işlemini yönetebilmektir

Bir dijital kamu hizmeti kolayca teknoloji sınavına dönüşebilir.

Doğru butonu bul.

SMS’i takip et.

Form alanını doldur.

Yeni sayfayı aç.

PDF’yi oku.

Ama bunların hiçbiri asıl amaç değildir.

Amaç:

kendi belgenizi almak,

kendi sağlık kaydınızı görmek,

kendi randevunuzu oluşturmak,

kendi işleminizi takip etmektir.

İyi erişilebilirlik kullanıcıya:

“Bu sistemi kullanmayı başarabildin mi?”

diye sormaz.

Şunu mümkün hale getirir:

“Yapmak istediğin işi tamamlayabildin mi?”

Çünkü dijital bağımsızlık her şeyi tek başına yapmak değildir.

Bilgiye, işleme ve karara mümkün olduğunca kendi kontrolünüz altında ulaşabilmektir.